Kinderopvang bij boerinnen in zuidwest-Friesland steeds meer in trek 
,,De kinderen vinden het prachtig” In het najaar van 1994 is er onder de boerinnen in Friesland, die lid zijn van de AJF een enquête gehouden over verschillende onderwerpen. Ook de kinderopvang kwam hierin aan de orde. Omdat de Stichting Kinderopvang Zuidwest Friesland, wiens werkgebied bestaat uit de gemeenten Littenseradiel, Wûnseradiel, Bolsward, Nijefurd en Gaasterlân-Sleat benieuwd was naar de behoefte aan kinderopvang bij boerinnen in haar gebied, heeft zij de 49 teruggestuurde enquêtes uit dit gebied, wat betreft dit onderwerp, nader bekeken. 
    Uit deze enquêtes kwam het volgende beeld naar voeren. Op de vraag: Heb je wel eens behoefte aan kinderopvang omdat je mee wilt helpen op het bedrijf, antwoordt 41 procent van de boerinnen positief. Daarnaast heeft 20 procent van de boerinnen opvang nodig omdat ze buitenshuis werken of studeren.
Van alle boerinnen werkt 45 procent structureel meer dan 10 uur per week mee op het bedrijf. Wanneer in verband hiermee kinderopvang nodig is, wordt deze in 80 procent van de gevallen opgelost met behulp van familie, buren of bekenden. Een kleiner gedeelte (12 procent) heeft de kinderopvang geregeld via een gastouderbureau, particulier of bij een kinderdag verblijf en 8 procent regelt het intern samen met de partner.

 Bij voorkeur regelt de boerin de oppas thuis, echter 28 procent kiest er voor op de kinderen naar een oppas toe te brengen. Uit de enquête blijkt tevens dat bijna de helft van de boerinnen niet goed op de hoogte is van de mogelijkheden die bestaande stichtingen voor kinderopvang bij hen in de buurt kunnen bieden. Voor de Stichting Kinderopvang Zuidwest Friesland een reden om deze mogelijkheden eens onder de aandacht te brengen. 


Janny Veltman uit Sondel -moeder van vijf kinderen- vangt de twee kinderen op van Heidi van der Werf
Opvang vormen 
Onze stichting biedt, evenals heel veel andere stichtingen voor kinderopvang in Friesland, twee vormen van kinderopvang. Het betreft opvang in een kinderdagverblijf en gastouderopvang. In een kinderdagverblijf worden kinderen van 0 tot 4 jaar opgevangen in speciaal daarvoor ingerichte ruimten waarin ze kunnen spelen, eten en slapen. Gastouderopvang is een flexibele vorm van kinderopvang voor kinderen van 0 tot 12 jaar. Zij worden opgevangen door gastouderzin een huiselijke omgeving en op flexibele tijden dichtbij de mond- of werkomgeving. Het gastouderbureau brengt vraag en gastouders met elkaar in contact, organiseert de bemiddeling en de begeleiding van de opvang. 
Vraagouders betalen ( ook op het kinderdagverblijf ) een bijdrage afhankelijk van het netto gezinsinkomen en gastouders ontvangen een vast bedrag per uur. Of je nu structureel iedere week bijvoorbeeld een dag of dagdeel opvang nodig hebt of alleen maar voor een bepaalde periode, in beide gevallen is bemiddeling mogelijk. Enkele boerinnen die ervaring hebben met deze laatste vorm van opvang lichten toe waarom ze kindopvang nodig hebben, waarom de keuze voor gastouderopvang is gemaakt en hoe ze dit ervaren. “Ik wou de familie niet met de opvang van onze kinderen belasten. Bekenden die ik eventueel hiervoor zou kunnen benaderen had ik op dat moment niet”, vertelt de boerin. “Ik heb twee kinderen (4 en 2,5 jaar) en wou dolgraag mee blijven werken op ons veebedrijf.

In de zomerdrukte hebben we er toen samen voor gekozen een vaste dag per week gastouderopvang aan te vragen. Dit beviel zo goed, dat we besloten hebben ook na de zomer de opvang te continueren.” “In drukke perioden kunnen we een extra beroep doen op de gastouder. 
Ik ervaar het al positief dat de kinderen en de oppas die dag niet bij ons thuis zijn. Tijdens het koffiedrinken en het eten zou dit verwarring kunnen scheppen, omdat je er als moeder dan toch weer bent en weer aangesproken wordt.” Dit laatste beaamt ook Heidi van der Werf uit Sondel. Zij heeft ook twee kinderen en werkt iedere morgen mee op het schapenbedrijf. “Volgens mij is deze vorm van opvang voor beide partijen plezierigst.
Toen de oudste nog alleen was, probeerde ik het zelf op te lossen. Hij in de box en ik steeds heen en weer lopen. Nu is dit beslist niet ideaal. Ik doe nu in dezelfde tijd veel meer werk met veel plezier. Het geeft een veel rustiger gevoel. De kinderen vinden het bovendien prachtig.” 

Rekening gehouden met wensen 
Petra Barendse uit Workum heeft opvang voor haar zoontje Coen nodig omdat zij de vakopleiding voor boerinnen volgt op het AOC te Sneek. Een dag per week naar school en een dagdeel meewerken op het bedrijf thuis. “Ik heb gekozen voor gastouderopvang via de richting, Omdat het mij meer een gevoel van zekerheid geeft. Een stukje degelijkheid en kwaliteit. Gastouders worden geselecteerd en hebben en zelf bewust voor gekozen.” Tevens vind ik het aspect van ervaringen opdoen in een ander gezin met andere kinderen en in een andere omgeving ( de stad in dit geval ) belangrijk voor kinderen. 

Ook boerin Ida Agricola uit Bakhuizen die als administratief medewerkster een baan heeft, heeft gastouderopvang voor haar kinderen geregeld. “We zagen er tegenop om zelf een advertentie te zetten”, vertelt ze. “Het leek ons namelijk moeilijk om mensen waaronder misschien wel bekenden te selecteren.” “De keuze viel toen op het gastouderbureau. Zij houden rekening met je wensen en mogelijkheden en komen met een gastouder. Als dit allemaal goed lijkt worden er samen afspraken op papier gezet en kun je ze daarop aanspreken.” 

Boerin als gastouder 
Ervaringen met een gastouderbureau hebben ook de volgende twee boerinnen, maar dan als gastouder. Anke Miedema uit Hijlaard is al 2,5 jaar gastouder geweest. Zelf heeft ze drie kinderen, die nu alle drie naar school gaan. “Gastouder zijn is goed te combineren met je eigen gezin of bedrijf. Ik vind het gezellig om kinderen om me heen te hebben, nieuwe contacten op te bouwen en ik verdien er ook nog een leuk zakcentje mee. Als er iets is, kun je altijd beroep doen op de stichting, de betaling verloopt via het bureau en je kunt allerlei gebruiksmateriaal ( bedje, kinderstoel en dergelijke ) lenen.” 

Janny Veltman uit Sondel van een eerder genoemde Heidi van der Werf op. Zelf heeft ze 5 kinderen in de leeftijd van 4 tot 20 jaar. “Nu de laatste ook naar school is, vind ik dit heerlijk om te doen, ik was bang anders in een gat te vallen. Zelf heb ik niet zo’n behoefte om buitenshuis te werken en dit kan ik mooi combineren met de zorg voor mijn eigen kinderen.” Hopelijk heeft u na het lezen van deze informatie een beter beeld gekregen van de mogelijkheden voor kinderopvang, met name gastouderopvang. En wat deze vormen ook voor u als boerin kan bieden. 

Trees Galama-Hettinga,
 Boerin en werkzaam bij 
Stichting Kinderopvang Zuidwest Friesland

Bron: Landbouwblad 4 maart 1995