17e Sondeler Bil

De Sondeler Bil

Het tweejaarlijkse evenement in Gaasterland sinds 1973  
(de middenstandsbeurs is niet meer per, 10 april 2006)
 

de grootste middenstandsbeurs van de Zuidwesthoek

Elk jaar op den 25en juli, als de rogge rijpte, was het de tijd van de Sondeler ,,merke" , de Sondeler Bil. Zo begint een pagina over de Sondeler Bil uit het boek 'Land en Volk van Gaast en Klif 'geschreven door L.Post-Beuckens. Van heinde en ver kwamen de Gaasterlanders gelopen of gereden naar het gehucht Sondel om deze heuglijke gebeurtenis mee te vieren.

Dit feestelijke gebeuren was vroeger voor die tijd al een groots gebeuren. Het arbeidersvolk kwam te voet en de boeren met de sjees. Iedereen kwam bij elkaar voor de herberg waar alle attracties waren samengetrokken. Er stonden kramen en tafels met vele lekkernijen.

Er was een hakblok, en men kon er koek gooien en er waren houten pijpen te koop. Achter bij het Zwaaigat-opslag stond een echte draaimolen, er kwamen dan ook mensen met skûtsjes in het zwaaigat te liggen die naar de feestelijkheden gingen. Vroeger duurde de het feest van de Bil 2 dagen, later 1 dag.

In 1973 heeft een enthousiaste groep (het toenmalige bestuur dorpsbelang) uit Sondel de Sondeler Bil weer nieuw leven in geblazen. Dit in de vorm van een tent met daarin de middenstand van Sondel die zich daar presenteerde, en eventuele middenstanders uit naastliggende dorpen, dan wel middenstanders die relaties met Sondel hebben. Totaal zo'n 30 standhouders.
Men had wel als standpunt dat de Sondeler Bil een groot verscheidenheid moest hebben aan standhouders. In het begin was er een tent ter grootte van 20 bij 30 meter. De tent stond op het land tegenover het recreatiecentrum, en werd door vrijwilligers uit Sondel op gezet en dat scheelde weer in de kosten, en men had zo met z'n allen veel lol met het opzetten van de tent. Want bij de eerste moest je de tentzeilen knopen en daar zat dan ook veel werk in.
In de midden op een rij stonden dan 4 grote palen, die moest je met z'n allen aan een lang touw, dat onder aan de paal zat aansjorren en zo ging het hele gevaarte omhoog. De huur van de tent moest door de middenstanders worden betaald. En zo kon ieder inwoner van Gaasterland en ver daarbuiten de 1e Sondeler Bil  bezoeken.

Deze middenstandsbeurs duurde eerst 3 en later 4  avonden. Hier aansluitend had Sondel nog de kinderfeesten en een toneelstuk. Zaterdags de buurtspelen en 's avonds een bekende band en zondag was de tent beschikbaar voor een tentsamenkomst dat geregeld werd door de evangelisatie-commissie. En maandag werd de tent met z'n allen weer afgebroken. De Sondeler Bil wordt eens in de twee jaar gehouden want voor het opzetten van zo'n groot evenement was heel veel werk en tijd gemoeid en dat is en blijft nog altijd het werk van dorpsbelang Sondel en de vele vrijwilligers.
Om reclame voor dit grote evenement te maken werden eerst strooibriefjes uitgedeeld maar later werd dit een heuse feestkrant en dit nog tot heden ten dage met een oplage van 16500.

Ook werd de tent met de tijd groter en veranderde deze van een tent met scheerlijnen en houten palen in het midden in een alutent, deze was veel sterker en stabieler en met een vrije overspanning. De tent van de middenstandsbeurs in 1999 was 75 x 20 meter met ongeveer 40 standhouders en de bartent ook wel ontspanningstent genoemd 40 x 20 meter.
Hierin word het podium alvast opgebouwd door de vrijwilligers en de bar door de barhouder, wat jaren terug in recordtijd in de grote tent moest worden opgebouwd. De barhouder verplaatste dan zijn bar van de kleine tent toen 15 x 20 meter naar de grote tent. De standhouders moesten dus na 4 enerverende avonden hun goederen er dan binnen één dag uit halen. De grote tent wordt na de beurs alleen nog gebruikt door kinderen van de school en door de buurtenkampspelen als het buiten slecht weer is. De ontspanningstent word nu intensief gebruikt voor de ontspanning, de naam zegt het al en voor de toneeluitvoering en de zaterdagavond band en de zondags.

De Sondeler Bil word altijd officieel geopend door een prominent iemand. Door o.a. Burgemeester van Sixsma van Heemstra en Burgemeester Pitlo, Minister van Verkeer en Waterstaat Annemarie Jorritsma en Stadsomroeper Pieter Haringsma. De voorzitter van dorpsbelang houdt ook nog een kleine speech. Vooraf aan deze opening was er dan voor het publiek eerst o.a. een hondenshow of een demonstatie van de brandweer en de sterkste man van Friesland.
Dit was dan de publiekstrekker. Tijdens de beurs kon men in '91, '93, '95 ook een reisje met de luchtballon winnen. Als het weer dan meezat werd de luchtballon zaterdagavond achter de feesttent opgelaten, een machtig gebeuren.

Het parkeerterrein bij de tent is niet heel erg groot zodat de auto's aan beide kanten van de weg staan vanaf de kerk tot voorbij Sieger en Durkje Beuckens, dus volle bak.

Enkele leuke anekdotes zijn; Een keer harde storm ik meende in 1975 moesten er trekkers van de plaatselijke bevolking aan de tent vastgezet want anders kon deze wel eens weg waaien en dan was de ramp niet te overzien.

Zaterdagspelen, blij dat ik glijBij nat weer werden de scheerlijnen opgespannen anders ging het tentdoek hangen. Een keer kwam er zo veel water dat het tentdoek begon door te zakken omdat er water in bleef staan, dit had als gevolg dat het tentzeil scheurde en de hele vracht water in de tent kwam. In 1993 was het zo warm dat het in de tent tegen de 40 graden liep. Twee jaar later verrekte koud en heel veel water. Bij het afbreken van de tent zag de lucht er uit als één grijze massa.


De standhouders met hun wagens met goederen moesten al van het terrein worden getrokken met de tractor.

En als op den avond van de Bildag de zon achter de kim verdween, dan was de rust weer daar. De menschen zetten hun gezicht in den daagschen plooi, het was mooi geweest, wel had het veel geld gekost. Maar daarvoor was het dan ook Sondeler Bil geweest!