Door overheidsregels moet binnen 10 jaar alle kades in Nederland op de juiste hoogte worden gebracht. Door natuurlijk verloop zakt een kade jaar na  jaar door en na geruime tijd moet deze weer opgehoogd worden.
Hier is veel geld mee gemoeid. Bij de GWW bedrijven die dit uitvoeren is er veel concurrentie op dit werkterrein. Zeker bij de oever en kadewerkzaamheden.   

In 2005 is de kade van de Leijen aan de IJsselmeer zijde door Staatsbosbeheer al op de juiste hoogte gebracht door de Haarsmagroep van Tjerkwerd, en is er een jaarlang een groot depot geweest tegenover Johannes en Hanneke in het weiland toen nog van Frans Smits, nu Jacobus Eppinga. Ook de kades van de Nieuwe Vaart  bij Gosse en Ineke zijn verhoogd.

Nu september 2009 is de Sondelerzijde van de Leijen aan de beurt om op hoogte te gebracht geworden. Sinds kort is Dijkstra Koudum Grondverzet en cultuurtechniek, druk in de weer
om op de plek waar de kade komt de teeltaarde terzijde te leggen. Hier wordt dan de aangevoerde grond vanuit Heerenveen op gestort en daarna wordt de teeltaarde weer teruggelegd.

De kade begint bij de betonbrug achter bij Sierd en Joke en vervolgens  ruim om de Leijen  heen om dan uit te komen op het einde van de ‘hikjes ‘.
Er wordt wel een stuk land dat tegen de Sondelerdyk ligt  aan de het natuurgebied onthouden. De eigenaar hiervan houdt het in eigen beheer.

 
In 2005 wordt de IJsselmeer-zijde op hoogte
gebracht.

Bij de betonbrug wordt eerst een depot gemaakt om daarna de grond met trekker en dumper  over de brug het land in te vervoeren tot een bepaalde lengte.
Hierna was het bij de ingang van de ‘hikjes’ een komen en gaan van grote vrachtauto’s die de grond op het eind hiervan leegkiepten.  Rupsdumpers  worden volgeladen om het te vervoeren waar de teeltaarde is afgehaald. De opgebrachte grond afvlakken en de teeltaarde terug draaien. En met een lazer word de kade op de juiste hoogte gebracht en afgewerkt.

De ‘Hikjes’ van eertijds
We gaan even terug in de tijd dat de molens van Sondel de polders nog droog maalden. Zomer’s duurde het hooien van de eerste snede een 4 a 5 weken. Dit was dan mids juli aan de kant. Nadat het gras weer wat was gegroeid  dreven de boeren de koeien hierna naar de bύtlannen zoals de Warren, de Fennen, achter de hikjes, 1e , 2e 3e  steke, de Uitheijing en naar de Aap.
 


Siemen v d Goot haalt met arbeider Age hooi uit it bútlân
 
In hoogtijdagen van het  hooiseizoen kwamen wel een 40tal paard en wagens vol hooi per dag de Sondelerdyk af richting Sondel.
De boeren die hooiland in De Aap hadden moeste het verst rijden. Anderen hadden het mooi dichtbij en reden halverwege de Sondelerdyk een oud pad op, dat door een aantal percelen ging die afgesloten waren met hekken  en dat werden de ‘hikjes’ genoemd.
Boeren die hier landerijen  hadden, hadden ‘recht van pad’. Dit waren o.a. Wiebe de Vries, Frans Smits, Klaas Boonstra, Piet Kramer. Later is het een zandpad geworden dat werd verhard met puin en dakpannen. Na deze verharding(en)  gingen er toch meer boeren langs om bij hun landerijen te komen.
Omdat via de Bakkersreed hun weilanden te bereiken langer duurde, danwel dat via de Bakkersreed  er naar toe te nat was en er teveel sporen in de weilanden van de andere boeren kwam. De boeren die het dichts bij de Leijen landerijen had moesten door de meeste hekken (wel een stuk of zeven).
Maar moesten deze ook weer dicht doen, daar hier de boeren hun koeien of jongvee graasden. Bij het inrijden van de ‘hikjes’ was links de zomerpolder, hier konden de sloten niet bemalen worden en de ingelanden van deze percelen betaalden dan ook minder polderlasten.  
In 1968 is er een grote ruilverkaveling in de Zuidwesthoek geweest  en daarbij zijn wellicht de ’hikjes’ komen te vervallen en is het een zandpad geworden ,zoals het nu bij ligt. Maar voor sommige ingelanden blijft de naam ‘hikjes’ bestaan.

Natuurgebied

Even verderop dan de hikjes richting het bruggetje is een inlaatsluis geplaatst in okt 2009. En aan het eind van de hikjes is  ook een inlaatsluis geplaatst, aug. 2009 pakweg.
Deze inlaten zullen gebruikt worden om in de droge periodes water in de sloten te laten stromen.

Daar deze natuurgebieden bij de Leijen het predicaat plas en dras hebben, moet dit water altijd op hoogte blijven.  In de zomermaanden gebruikt Sierd Deinum deze landerijen om zijn pinken te laten weiden. Staatsbosbeheer is iets soepeler geworden, mocht er voorheen in het geheel geen kunstmest in welke vorm dan ook gestrooid worden, nu mag de ecologische veehouder in het voorjaar organische mest op strooien.

 
Rupsdumpers voeren grond aan nabij de Sondelerdyk

Dankzij het mooie droge weer dit najaar kon alles gewoon doorgaan  en kon  op tijd de kades worden ingezaaid met graszaad. Loonbedrijf Dijkstra is na deze klus failliet verklaard, daar zoals al genoemd werd  het een moordende concurrentie is in deze oever en kadewerkzaamheden.
Na verloop van jaren zullen de kades weer gaan zakken en zal alles weer overnieuw moeten worden opgehoogd  volgens de laatste normen.
Stroomde in de jaren ’60  het water van de oude en nieuwe Sondelerpolder in de winterperiode nog bijna aan Sondel toe, en met al dat ‘lâniis’ schaatsen we bijna tot aan Sondel toe, maar met deze verhoogde kades kunnen we ’s nachts weer lekker en rustig doorslapen. ;-}

       
   

Riedo.nl
oktober 2009