Een 35 tal Sondelers gingen een middagje op stap met de Gaasterland Express naar Űs Heit en Frysk Hynder, een brouwerij te Bolsward. Dorpsbelang had dit middagje geregeld en gezien het aantal aanmeldingen konden we met de Gaasterland Express, een oud type gele Amerikaanse bus. En om de centen hoefde je het niet te laten.
Om twee uur ’s middags zou de bus komen en ons oppikken vanaf It Tsjerkeplein. In de snerpende kou stond iedereen te wachten in de ‘lijte’ van de oude smederij.
Ja, daar was de bus, snel instappen en nu maar hopen dat de oude bus verwarming heeft, ander wordt het een koud ritje. Joepie  de verwarming stond minstens op 25 graden. Dit is lekker warm en hup daar gaat ons reisje. De chauffeur Douwe Jaarsma  had ook een knappe muziekinstallatie aan board en daaruit schalmde friese liederen die menigeen meezong.

Bij de brouwerij aangekomen gingen we eerst naar de ontvangstruimte alwaar we koffie met een slagroomtaartje kregen. Daarna gingen we met z’n allen met een medewerker van de brouwerij mee om te bekijken hoe het bier en whisky wordt gemaakt. Voorheen was dit een zuivelschool. In de eerste ruime hal stond een grote cilinder waar  geselecteerde granen als gerst en tarwe in wordt gedaan  en hierbij komt dan water. Van dit ontkiemende goedje dat daarna gefilterd wordt wordt vervolgens een 30% hop toegevoegd. Het restproduct is dan bierborstel en dit is weer gezond voer voor de koe.
De koe moet er niet te veel van eten, anders loopt die ook als een kanon door de stal ;-}

De volgende ruimte moet het product een vier tal dagen gisten op een temperatuur van 20 graden
Door het gisten van deze suikers wordt er bier aangemaakt. Gist is officieel een micro organisme, dit beestje boert en poept en piest er aardig op los en op deze manier wordt het product omgezet.

Beste mensen, proost!

In een volgende ruimte staan wederom grote vaten waarin het gist 2 weken de tijd krijgt om te bezakken. Dit gebeurd dan op een acht graden. Al met al duurt het een drie weken om bier te maken.
Nu het bier klaar is gaat het terug naar de eerste ruimte waar het in verschillende soorten flessen wordt afgevuld. De flessen worden per drie gevuld, eerst vacuüm gezogen om schuimvorming te voorkomen, gevuld en dop/kurk er op en dan nog handmatig een mooi stukje papier er om en dan is het bier klaar voor verkoop. Er worden een 7 tal soorten bier gemaakt dat varieert van 5% tot 9% alcohol. In dit bedrijf werken 5 vaste medewerkers en doorlopend afstudeer studenten.
Dit was dus Us Heit bier.


Dan wordt er verder ook nog whisky gemaakt, dit is dan bier dat wordt gedistilleerd.  Afijn dit is ook weer een heel verhaal, je kan het beter opdrinken als je het lekker vindt. De whisky moet minimaal drie jaar in een vat zitten. De verschillende smaken krijg weer door dit goedje in een houten vat te doen waar al sherry of rode wijn  in heeft gezeten, en dan heb je ook weer verschillende soorten kleuren.


Na deze bezienswaardigheid met tekst en uitleg konden we in de winkel een fles bier of whisky of eventueel een treetje bier kopen. Vooruit met de geit, voor de buis met z’n lekker biertje. Hierna gingen we weer naar de ontvangstruimte om nog even na te praten met een lekker biertje van Us Heit of een romer van de whisky Frysk Hynder. Gelukkig lieten we ons terug rijden dus konden we nog eentje extra nemen.
Nog even met z’n allen op de foto voor de bus en hup daar ging het hele gezelschap weer richting Gaasterland.
We hadden zeker voor het avondeten thuis kunnen zijn maar chauffeur Douwe heeft ons verscheidene plekken laten zien die niet aan de snelste route naar huis lagen. Nog door een zanderig pad (gelukkig had het gevroren, ander hadden we moeten drukken) vlakbij Oudemirdum  en zo op naar Sondel.
Dit allemaal weer met galmende muziek van Friese zangers.

In Sondel aangekomen werd de chauffeur en chauffeuse bedankt voor de prachtige toerrit als mede dorpsbelang voor deze zeer geslaagde middag. ‘Dit kin wol wer ris’. Onder getekende had ook een fles dubbele tarwe bier van Us Heit mee naar huis genomen en ’s avonds burgemeester gemaakt.
Ja, een andere smaak, schuimde goed en best wel lekker…


De ontvangstzaal
   

Na de rondleiding even proeven
 
De winkel
     
Riedo: 31 januari 2009